webads

مقاله

طولانی ترین راسته بازار ایران

تعداد بازدید : 3555 نفر
بازار های کرمان
بازار کرمان,

پیکره بهم تنیده بازار در مرکز بافت قدیم کرمان ،با مظاهر زیبایی از ادوار گذشته به یادگار مانده و ویژگی های معماریش بینندگان را متحیر می کند.دست فرسایش انسان های بی علاقه به فرهنگ و تمدن کهن معماری ،به همراه قهر و خشونت طبیعت و دست عوامل فرسایشی طبیعی همواره سعی کرده اند تا زیبایی آثار گرانبهایی چون بازار را از بین برده و نابود کنند.با وجود این ستیز مداوم،باز هم بعضی از آثار معماری،به علت استحکام بی نظیر و دقت و ظرافت طبع سازندگان همواره در عرصه تاریخ با قامتی بلند و سینه ای ستبر همچنان پا برجا مانده اند تا شاهکار دیروز را به نسل امروز بنمایانند و آنها را به ایجاد فردای هنرمندانه ترغیب کنند.بازار بنایی است که در معماری آن انعکاس شرایط جغرافیایی و مقتضیات اقلیمی ایران کاملا رعایت شده است.بازار های کرمان از جمله بناهای یادبود کرمان است و معماری آن نوع تکامل یافته معماری ساسانی است.سقف بازار کرمان از پشت بام شبیه نیم کره هایی است که به طرف بالا محدب می شوند و گنبد های نواری شکل و پشت سرهمی را ایجاد می کند.

بازار میدان ارگ توحید:

این بخش از بازار که غربی ترین قسمت بازار کرمان است.مستطیلی و دور محوطه پارک توحید را محاصره کرده است و حدودا 140 باب مغازه تجاری دارد.مغازه های بازار میدان ارگ، لباس فروشی هستند و نمای اطراف میدان،بیش از یک قرن قدمت دارد.در ضلع شرقی میدان ارگ،سردر ورودی بازار سرتاسری واقع شده است.
بازار سرتاسری کرمان این راسته بازار،از میدان ارگ(توحید)شروع و به میدان مشتاقیه ختم می شود.هر بخش از بازار کرمان در زمان یکی از حکام و فرمانروایان این دیار ساخته شده و از حیث بعضی از ویژگی هایش در ایران منحصر به فرد و در داخل و خارج کشور زبانزد خاص و عام است.در زمان تاسیس یکی از شاهکارهای بسیار ارزنده داخلی بوده است.
هنوز هم بازار سرتاسری کرمان طولانی ترین راسته بازار ایران است که از میدان ارگ تا خیابان میرزا رضای کرمانی حدودا 1200 متر و عرض آن بین 4/5 تا 6/5 متر در تغییر است.البته عرض بازار قدمگاه از 8 متر بیشتر است.

بازار ارگ:

اولین بخش از بازارهای شرقی و غربی بازار ارگ است که از میدان ارگ شروع و به چهارسوق گنجعلیخان ختم می شود..این بازار به دو بخش فرعی تر به نام های "بازار نقارخانه" و "بازار سراجی"تقسیم می شود.گویا در گذشته در طبقه بالای بازار نقارخانه،نقاره می نواختند و به همین دلیل به این نام شهرت یافته است.

بازار سراجی:

این بازار در حد فاصل بازار نقارخانه و چهار سوق واقع شده و بخشی از آن بدون سقف است.در گذشته پیشه سراجی به دلیل نیاز به وسایل مهار کردن و سوار شدن چهارپایان (نظیر زین و شلاق و...)و سایر وسایل مانند چرم ،پوست و غلاف شمشیر،پررونق بوده و سراجان در این بخش از بازار ،اجتماع کرده بودند.ولی در سال های اخیر به دلیل جانشینی وسایل موتوری به جای اسب و...از نقش بازار سراجی کاسته شده است و اکثر مغازه های آن و صاحبان آن تغییر شکل داده اند و باقیمانده سراجی ها کیف و کفش و ساک و چمدان تولید می کنند.

چهارسوق گنجعلیخان:

محل تقاطع دو راسته بازار را چهارسوق می گویند.به دلیل برخورد تقاطع دو راسته بازار شمالی-جنوبی و شرقی-غربی در محل چهارسوق گنجعلیخان در گذشته این مکان مهم ترین و پرترافیک ترین نقطه شهر محسوب می شده و نقش چهارراه اصلی شهر را ایفا می کرده است.
همه افراد می بایست برای رفتن به هر یک از دروازه های شهر ،از این نقطه، تعیین مسیر کنند .این چهارسوق جزو مجموعه گنجعلیخان است و 8 مغازه را در اطراف خود جای داده.نمای داخلی این چهارسوق با گچبری های جالب و نقاشی های زیبای عصر صفوی که چهره شهروندان آن دوره را به تصویر کشیده تزیین شده .نقاشی هایی بارنگ روغن با اینکه 400 سال از ترسیم آن ها می گذرد هنوز زیبایی خود را حفظ کرده اند.منتها به دلیل ترسیم آنها برروی گچ ،بخش هایی از آن فروریخته است و به ترمیم نیاز دارد.تا قبل از ورود معماری جدید و تداخل معماری غربی،گنبدهای بازار به صورت یک باند بهم پیوسته بوده و از مرتفع ترین گنبد شهر به شمار می آمده است.نورگیرهایی که در اطراف آن تعبیه شده است و نیز حالت گنبدی شکل آن متاثر از ساختار اقلیمی جنوب ایران است.

بازار گنجعلیخان:

این بازار حدفاصل بین چهاسوق و بازار اختیاری است.سبک معماری بسیار جالبی را از عصر صفوی به یادگار گذاشته و در بخش جنوبی میدان گنجعلیخان قرار گرفته است.در سمت راست این بازار،حمام تاریخی و زیبای گنجعلیخان  و 18 مغازه قرار دارند و در سمت چپ آن طاقنماهایی طراحی شده اند که منظره زیبایی را نشان می دهند.در زیر این طاقنماها دست فروشان به کار مشغول هستند.و جمعا 16 طاقنما،این بازار را به میدان مربوط می سازند.طول این بازار نزدیک به 93 متر و عرض آن 5/75 متر است و 534/75 متر مربع مساحت دارد.

بازار کرمان,
بازار قلعه محمود:

بازار قلعه محمود که اولین بخش از بازار شمالی-جنوبی است در جنوبی ترین بخش آن واقع شده و نقطه شروع آن زاویه راست تقاطع خیابان پیروزی به خیابان مطهری،یعنی محل سابق دروازه ریگ آباد است که به خیابان امام روبه روی بازار میدان قلعه محمود ختم می شود.به اولین بخش این بازار "بازار ریگ آباد"هم گفته می شود.طول بازار قلعه محمود حدودا 500 متر است و اکثر مغازه های آن با بازار شرقی-غربی سرمایه و رونق کمتری دارند.و در مجموع،زیبایی بازار شرقی-غربی را ندارند ولی در جای خود مهم اند.در گذشته این بازار اهمیت بیشتری داشته و هنوز هم آهنگری به سبک قدیم در این بخش از بازار به چشم می خورد.

بازار میدان قلعه:

این بازار از خیابان امام روبه روی بازار قلعه محمود شروع و به چهارسوق گنجعلیخان ختم می شود.به سبب نزدیکی به بازارهای شرقی-غربی اهمیت آن از بازارقلعه محمود بیشتر است و رونق اقتصادی بیشتری دارد.طول آن نزدیک 600 متر است ولی به زیبایی بازارهای شرقی-غربی نیست.

بازار مسگری غربی:

در جنوب این بازار چهارسوق گنجعلیخان و در شمال آن چهارسوق مسگری واقع شده است.ابعاد بازار مسگری غربی 43*55 متر و مساحت آن 236/5 متر مربع است.

بازار مسگری شمالی:

این بازار در شمال میدان گنجعلیخان قرار دارد و در غرب آن،چهار ستون مسگری واقع شده است و شرق آن به بازار کلاه مالی متصل می شود.طول بازار مسگری شمالی 88 متر ،عرض آن 6 متر و مساحت ان 528 متر مربع است.

بازار کلاه مالی:

این بازار که حدفاصل بازار مسگری شمالی و بازار کفاشها واقع شده است فقط 13 مغازه دارد و اهمیت چندانی ندارد.در سمت راست این بازار،مدرسه گنجعلیخان واقع شده است و در سمت چ آن بازار زرگری و مجموعه زیبای ابراهیم خان و یکی از درهای کاروانسرای میرزا حسین قرار دارد.

بازار زرگری(قیصریه ابراهیم خان):

 بازار زرگرها به صورت یه راسته متقاطع عمود بر بازار کلاه مالی و به موازات بازار کفاش ها واقع شده است و جزو مجموعه ابراهیم خان محسوب می شود.47 مغازه را در خود جای داده است.بیش از 90 درصد مغازه ها زرگری و طلا فروشی و تعداد کمی عتیقه فروشی است.این بازار در امتداد و انتها به دو در بزرگ چوبی که در ساعات و ایام تعطیل بسته می شود مجهزند.در هنگام دیدن از بازار ابراحیم خان حتما از مدرسه و حمام تاریخی ابراحیم خان هم دیدن کنید.

بازار کفاش ها:

بازار کفاش ها از انتهای بازار کلاه مالی شروع و به موازات بازار زرگری تا اول بازار حاج آقا علی ادامه می یابد و جهت آن شمالی-جنوبی است.این بازار سرپوشیده است و بیش از 95 درصد مغازه های آن کفاشی است و دو کاروانسرا در دو طرف آن واقع شده که تعداد کل مغازه ها و حجره های ان متجاوز از 160 باب است.دو کاروانسرای آن عبارتند از:سرای جر و سرای میرزا حسن.سرای جر در سال 87 بر اثر آتش سوزی نابود شد!!!
بازار کرمان,
بازار وکیل:

در انتهای بازار اختیاری،بازار و مجموعه وکیل قد علم کرده است.به دستور محمئ اسماعیل خان وکیل الملک حاکم کرمان در 1282 ه.ق و پسرش مرتضی قلی خان وکیل الملک ثانی و اولادش مجموعه بزرگی شامل کاروانسرا،بازار ،حمام و مسجد ساخته شد که هنوز هم به نام وکیل ساخته می شود و بازار آن از زیباترین بازارهاست.بخش تجارتی که بازار وکیل خوانده می شد بین مسجد جامع و ارگ قرار گرفته بود.بخش اصلی بازار که حدود 600 متر طول داشت شامل مغازه های مسقف و کاروانسرها و گذرهایی بود که قسمت اعظم خرید و فروش شهر در آنجا صورت می گرفت.بازار وکیل مطابق الگوی بازار های ایرانی بلند و کشیده است و هر صنف و صنعتی در بخش خاصی از آن قرار داشته اند.

بازار اختیاری:

چهارمین قسمت بازار کرمان که انتهای بازار جنوبی گنجعلیخان شروع می شود و تا اول بازار وکیل امتداد می یابد"بازار اختیاری"است عرض آن کمتر از بازار وکیل و گنجعلیخان است.از عناصر موجود در این بخش از بازار می توان مدرسه شیخیه،کاروانسرای گلشن،سه بازارچه سرداری و در انتهای آن حمام یا چایخانه سنتی وکیل را نام برد.

بازار مظفری:

بازار مظفری از انتهای بازار وکیل شروع و به خیابان میرزا رضای کرمانی،محل قدیم دروازه مسجد ختم می شود.جزو "مجموعه مظفری"  است.این بازار شرقی ترین بخش بازار کرمان محسوب می شود و بدون سقف است.از پدیده های این بخش از بازار می توان از تکیه (صفه) عزاخانه،بازار قدمگاه و مسجد جامع کرمان نام برد.

بازار عطاری:

این بازار از سردر ورودی بازار وکیل در سمت چپ شروع و به روبه روی در ورودی مسجد جامع در بازار قدمگاه ختم می شود و 19 مغازه دارد که اغلب عطاری  هستند.

بازار حاج آفا علی(رفسنجانی):

این بازار از انتهای بازار کفاشها آغاز می شود و به خیابان شریعتی رو به روی بازار عزیز خاتمه می یابد.تعداد مغازه های آن همراه با حجره های کاروانسرای حاج آقا علی 86 باب است.از مکان های دیدنی در طول این بازار می توان از مدرسه معصومه،مجموعه حاج آقا علی مشتمل بر بازار،آب انبار،کاروانسرا و مسجد چهلستون است نام برد.

بهترین زمان رفتن به کرمان فروردین و اردیبهشت.

برای یه سفر خوب حتما باید یه برنامه ریزی خوب کرد که بشه بهترینهای تاریخی و دیدنیهای طبیعی و اون شهر و دید.

لازمش اینه که اون شهر و خوب بشناسی و قبل سفر تحقیق کرده باشی و بدونی که رفتی اونجا کجاهارو می خوای ببینی.

این خیلی مهمه.به گفته میراث فرهنگی کرمان 60% آثار تاریخی شهر کرمان داخل بازار تاریخی این شهر هست.

امیدوارم با این مقاله هایی که میذارم با شهر تاریخی کرمان خوب آشنا بشی و بعد که رفتین بهتون خیلی  خیلی خوش بگذره

شیرینی های خوشمزشم فراموش نکنین.

گزارش از پرسام امینی 
در کلوب مدرسه آنلاین
   2
نظرات کاربران : تعداد 0
Share
برچسب ها : مدرسه آنلاین , معماری ,
نظرات کاربران
شما میتوانید بعد از ورود برای این مقاله نظر ثبت نمایید.
نظر شما :

 
مادایران، نماد اطمینان
مدرسه کلوب